پیامک‌های کلاه‌برداری جدید: کلیشه‌های ذهنی ایرانیان در مورد مهاجران افغانستانی

پیمان حقیقت‌طلب | ۱۰ آبان ۱۳۹۹ | یادداشت‌های تحلیلی | ۲۴ دیدگاه

مهاجران افغانستانی پیامک های کلاهبرداری کلیشه های ذهنی

مهاجران افغانستانی

مهاجران افغانستانی

«سلام ارباب

گلممد افغان هستوم. پسرعموی عبدلا که ب کت شوما کار مکرد گوفتم دگربرشوما پیغام فرستادم حقیقت یک مقدار سکه تلا پیدا پیدا کردوم یک پادشا روشون هست و چن تا مجسمه تاجدار است نوشته برجان خود دارند گوفتم ببینم متانی بر مه فروشانشان کنی هر چه باشد نسف بر شوما باشد نسف بر مه باشد. زنگ بزند.»

این پیامکی است که این روزها ممکن است به شما هم ارسال شده باشد. یکی از دوستان پیامک مشابه دیگری نیز با این متن دریافت کرده بود:

«سلام اقامهندس حال شما خوبس من عبدالله هموطن افغانی هستم من سه چهارسال پیش براکارری نزدشماآمدم کارمن حفاری ست درحقیقت من درحفاری یک کوزه سکه تلاقدیمی آسار باستانی پیداکردم من درایران آشنانداشتم پیغام دادم بشما اگرمیتانی ازپیش ماکمک کن نسف دو تامان»

پیامک‌های یافتن گنج و طلب کمک برای فروش آن، یکی از شیوه‌های تکراری و قدیمی کلاه‌برداری و خفت‌گیری در ایران است. در سالیان دور این پیامک‌ها از طرف یک روستانشین در کوه‌های زاگرس (اهل لرستان یا کردستان یا خوزستان یا…) ارسال می‌شد. اما به تازگی کلاهبرداران به قصه‌ی دیگری روی آورده‌اند: یک کارگر افغانستانی که زمینی در افغانستان را حفاری کرده و به گنج رسیده.

این تغییر قصه برای کلاه‌برداری مطمئنا معناهای جانبی‌ای در رابطه‌ با ذهنیت ایرانیان از مهاجران افغانستانی دارد. اسلوب و الگوی این پیامک‌ها این است که فرستنده شخصی از جوامع حاشیه‌ای جامعه‌ی ایران باشد. شخصی که جزئی از خاک ایران است و به گنج‌های آن دسترسی پیدا کرده است. اما چون حاشیه‌ای است برای فروش آن به فردی در متن اصلی جامعه‌ی ایران نیاز دارد که مخاطب پیام قرار گرفته است. اگر این اسلوب را بپذیریم متوجه می‌شویم که نوع جدید این پیامک‌ها به معنای پذیرش یک گروه حاشیه‌ای دیگر در جامعه‌ی ایران است: مهاجران افغانستانی. حالا مهاجران افغانستانی هم در کنار روستانشینان نواحی دوردست ایران جزئی از جوامع حاشیه‌ای ایران پذیرفته شده‌اند. آن قدر که در پیامک‌های کلاه‌برداری از پذیرش آنان به عنوان یک گروه حاشیه‌ای سوءاستفاده هم بشود.

 از طرف دیگر متن این پیامک‌ها حامل انگاره‌هایی است که بررسی آن‌ها خالی از لطف نیست و کلیشه‌های ذهنی عموم ایرانیان از مهاجران افغانستانی را بازنمایی می‌کند. این حقیقت که کلاهبرداران شناخت عمیقی از جامعه‌ی ایرانی و کلیشه‌های ذهنی آنان دارند انکارناپذیر است. ایده‌ی یافتن گنج و یک شبه پولدار شدن در ذهنیت ایرانیان همواره جایگاه ویژه‌ای داشته است. همین جایگاه ویژه است که باعث شده تا پس از سالیان باز هم کلاهبرداران به این شیوه متوسل شوند.

اما متن این پیامک‌ها حامل چه کلیشه‌هایی از ذهنیت ایرانیان در قبال مهاجران افغانستانی است؟

 مهاجران افغانستانی، کارگرند!

در متن هر دو پیامک، اشاره شده که من همان فردی هستم که چند سال قبل نزد شما کار می‌کردم. گویی ذهنیت کارگر بودن مهاجران افغانستانی کاملا تثبیت شده است. آن هم کارگرانی وفادار که بعد از چند سال هنوز هم به کافرمای سابق خود به چشم ارباب نگاه می‌کنند.

مهاجران افغانستانی بی‌سوادند!

متن هر دو پیامک سرشار از غلط‌های املایی تعمدی است. گویی افغانستانی بودن فرستنده‌ی فرضی توجیه‌کننده‌ی این غلط‌های املایی فاحش است و اگر در متن غلط املایی وجود نداشته باشد یعنی که فرستنده باسواد است و اگر باسواد است پس افغانستانی نیست!

مهاجران افغانستانی فقط توان کارهای سطح پایین را دارند!

در هر دو متن مشاهده می‌کنیم که فرستنده‌ی افغانستانی از پس کار سطح پایین حفاری و کنده‌کاری زمین برآمده. اما در کار سطح بالاتر (فروش گنج) وامانده.

مهاجران افغانستانی به ایرانیان وابسته‌اند!

کارگر افغانستانی زحمت کشیده گنج را پیدا کرده اما برای آب کردن آن به کارفرمای ایرانی نیازمند است! یعنی توی خود افغانستان تاجر پیدا نمی‌شود و آن‌ها نیازمند مهر کارفرمای ایرانی برای آب کردن گنج‌شان هستند…

البته ذکر این نکته ضروری است که این کلیشه‌های ذهنی مختص مهاجران افغانستانی نیست. تمامی این کلیشه‌ها در مورد گروه‌های فرودست جامعه‌ی ایران نیز صدق می‌کند و گروه‌های فرادست تمامی این انگاره‌ها را در مورد جوامع فرودست جامعه‌ی ایران دارند. همان‌طور که گفته شد در سالیان قبل فرستنده‌ی این پیامک‌ها اقشار روستانشین جامعه‌ی ایران وانمود داده می‌شدند و دقیقا همین انگاره‌ها در مورد آنان وجود داشت.

مطمئنا این کلیشه‌ها در مورد نسل دوم و سوم مهاجران افغانستانی که امروزه غالب جمعیت مهاجران حاضر در ایران را شکل می‌دهند صدق نمی‌کند. همان‌طور که در مورد جوامع روستانشین جامعه‌ی ایران صدق نمی‌کرد. اما نکته‌ی تأمل‌برانگیز این است که کلیشه‌ی ذهنی مبنای رفتارها با گروه‌های اقلیت در هر جامعه‌ای است. آیا رفتارهای ایرانیان با مهاجران افغانستانی رفتارهای صحیح و بهینه است؟ آیا رفتارهای گروه‌های فرادست جامعه‌ی ایران با گروه‌های فرودست صحیح و بهینه بود؟ آیا این کلیشه‌های ذهنی در درازمدت باعث ضرر و زیان در جامعه‌ی ایران نخواهد شد؟ آیا اثرات این کلیشه‌های ذهنی و رفتارهای پس از آن فراتر و بزرگ‌تر از آن چه تصور می‌شود نخواهد بود؟ این‌ها سوالاتی است که باید به آن اندیشید و برای کاهش اثرات منفی آن تلاش کرد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

24 دیدگاه
  • حمید رضا گفت:

    به من اسمس دادن مراقب باشید کلاهبردارن من اثبات کردم و این شمارست ۰۹۱۹۸۹۰۹۶۳۴

  • دارا گفت:

    بله درسته این اتفاق واسه منم چند روز پیش افتاد فقط با فرق اینکه , با من تماس تصویری هم گرفتند و یه سری سکه رو که عکس پادشاه ام روش بود نشون دادن، ولی همین پیامکی که اینجا هست درست شبیه همین بود از طرف گلمحمد کارگر افغان

  • بی نام گفت:

    سلام.این پیامک برای من هم ارسال شده بود که من گل ممد افغان هستم پسر عموی عبداله وتعدادی سکه با یک مجسمه زمان چاه کندن پیدا کردم وبقیه ماجرا……
    من تماس گرفتم وفهمیدم که کلاه برداریه ولی واسه دوروز بعد قرار گذاشتم تا فرصت کنم موضوع روبه پلیس فتا اطلاع بدم .لطفا دوستان مواظب باشید گول این افراد رو نخورید.ضمنا تو شهر خمین قرار کاشتن.

  • حسن گفت:

    سلام من هم این پیام رو دریافت کردم.
    فقط سوالم اینه که این کار چه نتیجه مثبتی براشون داره

  • حامد گفت:

    دو روز قبل این پیام برا من اومد تماس گرفت سکه هم نشون داد زدم تو اینترنت فهمیدم کلاهبرداری هست میگفت بیا خمین اگه هم نمیتونی بیا اصفهان اینم شماره هاش ۰۹۱۰۴۲۰۸۶۷۴ و ۰۹۳۰۳۹۷۳۸۹۰ ….

  • سعید گفت:

    برای منم این اتفاق افتادبااین شماره باهمون پیامک بالایی+۹۸۹۳۰۳۹۷۳۸۹۰

  • سعید گفت:

    بامنم توشهرخمین قرارگذاشتن مراقب باشید

  • سعید گفت:

    سلام آقا مندس حال شوما خوبس بخیروسلامت باشی من عبدالله افغان هستوم سه چهار سال پیش بر پیش شوماکارکردوم کارمن کندکاری چاه هست در حقیقت من در کندکاری یک کوزه پیدا کردوم پر از سکه طلا قدیمی باستانی من درایران آشنا نداشتوم پیغام بر شوما دادوم اگر بر شوما برادری هست از پیش من کمک کن بفروش نسف برمن نسف بر شوما بر من زنگ بزن مندس.
    این پیامک راهم برای من چندروزپیش فرستادن توشهرخمین قرارگذاشتن بااین شماره+۹۸۹۳۰۳۹۷۳۸۹۰

  • امین گفت:

    برا منم این پیام اومد زنگ زدم بهشون
    اما زودی زنگ زدم به وزارت اطلاعات
    ۰۹۳۶۰۲۶۷۳۸۳

  • اکبر گفت:

    سلام برای منم اس ام اس مشابهی اومد زنگ زدم یارو با لهجه غلیظ افغانی همین آشنایی ها رو میداد و مرتب قسم میداد به کسی نگو میگفت طرف اراکه و ماشین با قر ان بیار که قسم بخوریم بهم خیانت نکنیم و ..تا نمونه ها رو با خانمم یواشکی بیارم بعدا که نحقیق کردم گفتم کار من نیست خطر داره ولی یارو رها نمیکرد حتی حاضر شد اصفهان وعده کنه که فهمیدم دروغ میگه و کاسهای زیر نیم کاسشونه قصد خفت کردن دارند

  • سعيد گفت:

    سلام
    دقیقا یکى دوساعت پیش پیامى تقریبا به همین شکل براى من اومد
    چیزى یه مقدار منو ترسونده این که فکر میکنم اشنا باشه چون این پیامو بمن داده
    سلام آقاجان من عبدالله افغان هستم که میامدم مغازه شما خریدمیکردم میخوام درباره یک چیزی مهم باشماگفتارکنم تورا به الله باکسی گفتن نکن حقیقتش داشتم مقنی چاه میکردم یه مقدار۶۱۱ سکه پیدا کردم گفتم اگه توان داری بیا دیدارکن نصف براخودت نصف برمن فروش کن جان بچت به کسی نگو اگه کسی پیشتان نیست زنگ بزن
    ، فکر میکنم از مشترى هاى مغازم باشه جالبتر این که شاید سه چهار نفر شماره ٩١٢ بندرر دارن
    فقط نمیدونم چجورى یقشو بگیرم
    پلیس هم که خدارو شکر وقتى بهشون میگى ، میگن هر موقع اگه اتفاقى افتاد برو شکایت کن

  • ماهان گفت:

    واس ما هم همین پیام اومد از اونجایی که برادرم کارگری به اسم عبداله داشته باور کرده بود من گفتم بگو عبداله مگه شماره منو به تو نداد بگو اسمم چیه کجا پیش من کار کرده عبداله یارو موند چی بگه افغانی هم نبود یه معتاد شیره ای بود که صداشو عوض کرده بود ، اینا احتمالا تا اونجا میبرنت و چهارتا جنس الکی بهت میدن بعد که میخوای برداری بیای میگن خب ی چیزی به ما بده داری اینارو می‌بری و آدم طمعکارم گوشی پولی وسیله ای چیزی میده و میاد ، خیلی باید ساده لوح باشی گول اینارو بخوری و طماع البت

  • سامان گفت:

    واس ما هم همین پیام اومد از اونجایی که برادرم کارگری به اسم عبداله داشته باور کرده بود من گفتم بگو عبداله مگه شماره منو به تو نداد بگو اسمم چیه کجا پیش من کار کرده عبداله یارو موند چی بگه افغانی هم نبود یه معتاد شیره ای بود که صداشو عوض کرده بود ، اینا احتمالا تا اونجا میبرنت و چهارتا جنس الکی بهت میدن بعد که میخوای برداری بیای میگن خب ی چیزی به ما بده داری اینارو می‌بری و آدم طمعکارم گوشی پولی وسیله ای چیزی میده و میاد ، خیلی باید ساده لوح باشی گول اینارو بخوری و طماع البت

  • سامان گفت:

    سلام واس ما هم همین پیام اومد از اونجایی که برادرم کارگری به اسم عبداله داشته باور کرده بود من گفتم بگو عبداله مگه شماره منو به تو نداد بگو اسمم چیه کجا پیش من کار کرده عبداله یارو موند چی بگه افغانی هم نبود یه معتاد شیره ای بود که صداشو عوض کرده بود ، اینا احتمالا تا اونجا میبرنت و چهارتا جنس الکی بهت میدن بعد که میخوای برداری بیای میگن خب ی چیزی به ما بده داری اینارو می‌بری و آدم طمعکارم گوشی پولی وسیله ای چیزی میده و میاد ، خیلی باید ساده لوح باشی گول اینارو بخوری و طماع البت

  • عیسی گفت:

    سلام
    عصر امروز که میشه ۲۳ بهمن ۱۴۰۰ عینا همین متن برام پیامک شد
    تماس گرفتم که اشتباه گرفتید
    گوشی رو داد دست خانمش و شروع کرد قسم دادن که تورو خدا به کسی نگو
    البته راستش من باور کرده بودم چون دقیقا چند سال پیش یه برادر افغان با همین اسم برام کار کرده بود
    اومدم سرچ کردم که دیدم اینجا دقیقا همین پیام اومده و متوجه مطلب شدم

  • ....... گفت:

    برای منم همین متن آمد فقط گفت نوروز هستم………

  • مهدی گفت:

    سلام آقاموهندس عظیم افغان هستوم بچه کاکاعبدلابه شوماکارکردمقدار اجناس قدیم سکه تندیس طلاپیداکردوم کومکن فروشان کن نیس برشما نسف برم
    این پیغامی است که برای من فرستادند با شماره های زیر با من تماس می گرفتند
    ۰۹۹۸۱۱۰۶۸۸۱
    ۰۹۲۲۸۱۵۲۱۶۷
    ۰۹۲۱۴۹۹۸۴۷۹
    ۰۹۲۱۳۰۴۱۱۷۹
    به من گفت که در یک مرغداری در روستای دهنو از توابع خمین کار می کند و چون مجوز اقامت ندارد نمی تواند جایی برود گفت که چند تندیس و مقداری سکه قدیمی طلا پیدا کرده و یک کتاب خطی قدیمی. با یکی از دوستان رفتیم به روستای دهنو زنگ زدیم گفت بیا الیگودرز من اونجا هستم برای بار اول آدرس درست نمی دهم. رفتیم الیگودرز ، اونجا زنگ زدیم با یک پژوی ۴۰۵ سفید آمدند دو نفر بودند ماسک زده بودند. دو مجسمه کوچک و مقداری سکه طلا نشان دادند و یک فیلم از یک کتاب خطی در موبایلشان. یک تکه از یکی از سکه ها را با قیچی بریدند گفتند ببرید آزمایش کنید . گفتند ۱۸۱۳ سکه دارند که حدود ۴ کیلو می شود حاضر بودند به قیمت کیلویی ۴۰۰ میلیون بفروشند. بعد رفتند. ما هم برگشتیم تهران. بعدا با تحقیقاتی که کردیم فهمیدیم که کلاه بردارند و سکه ها قلابی هستند و اینها سالهاست که در منطقه الیگودرز و خمین و درود کلاهبرداری می کنند. احتمالا مقامات محلی هم همدست اینها هستند که توانسته اند سالها در یک منطقه کوچک این کارها را بکنند.

  • علی گفت:

    اخ که زندگی منا بردن نمیدونم چرا دستی که گذاشت روقران بهم خیانت کرد تورا به ناموستون نکنین جواب همچین پیامهایی را ندین 😭😭😭

  • محمد زماني گفت:

    این حروم زاده ها من گولشونو خردم
    شکایتم کردم هیچ به هیچی کسی اگه خبری داره لطفا بهم بگه
    ٠٩٣٠١١۵۴٧٢٢ ۶ ماه پیش تو تهران با من قرار گذاشتن و منه ساده ۴۵ ملیون دادم

  • پدرام گفت:

    به من هم این پیام داده شد با این تفاوت که اسم فامیل و حتی پسوند فامیلیم رو هم داشت! میدونست شغلم چیه و این دیگه خیلی عجیب بود!

  • f935399253599@gmail.com گفت:

    سلام زندگی منم باشیو ه بردن دیروز

  • محمد گفت:

    سلام
    به من هم همین عظیم چند روز پیش پیام داد
    منم دیدمشون گول این بی پدرارو نخورید ولی من تونستم یه گرم طلا ازشون بکنم 😂😂😂

  • علی گفت:

    سلام به من از شماره+۹۸۹۲۱۸۳۲۸۷۳۶ زنگ زدن و گفتن ۹۱۱ سکه و دو عدد مجسمه پیدا کردند متن پیامک سلام اقا مهندس پیسر عموی عبدلله هستوم که پیش شما کار میکرد ۹۱۱تا سکه با۲تا مجستمه پیدا کردوم توراقران به کسی نگو زنگ بیزن
    و من زنگ زدم و قبلاً هم کسی به این نام من رو می شناخت و تا نصف راه هم رفتم ولی با یک سرچ ساده موارد این سایت و نظرات را دیدم و نجات پیدا کردم

  • احمد گفت:

    سلام تازگی بمن پیام دادند پسر عموی عبدالله گفت رفتم ۱۰۰ م دادم آمدم دیدم سکه تقلبی است کل زندگیم باخت دادم حالا کسی میدونه چکار کنیم راهنمایی کنید در شهر الیگودرز اتفاق افتاد با شماره ۰۹۱۶۷۰۲۷۰۲۶ زنگ و پیام دادند

بازگشت به بالا