گزارش نشست هم اندیشی در مورد مسایل و مشکلات دانشجویان افغانستانی در ایران

تعداد بازدید: ۱۳۵ نفر تاریخ انتشار: ۹۸/۰۷/۲۲

 

 بسیاری از دانشجویان افغانستانی برای ورود به دانشگاه‌های ایران در کنکور سراسری شرکت می‌کنند. طبق قوانین این دانشجویان حتی اگر با کسب رتبه‌های بالا در دوره‌های روزانه قبول شوند باز هم باید معادل ۸۰درصد شهریه‌های دوره‌های شبانه را پرداخت کنند. تنها امتیازی که آن‌ها کسب می‌کنند حق اقامت در ایران است! خب، بسیاری از این دانشجویان در کنکور رتبه‌های بالا کسب می‌کنند و وارد دانشگاه‌های برتر می‌شوند. شهریه‌ی دانشگاه‌های برتر گران‌تر هم هست

سال ۹۶ بود که ورق برگشت. وقتی یک داوطلب افغانستانی در کنکور کارشناسی ارشد، با رتبه یک در رشته زمین شناسی دانشگاه تهران قبول شد؛ ولی به دلیل مشکلات شخصی که به همین مصوبه مربوط می‌شد، تصمیم گرفت انصراف بدهد. رسانه ها این ماجرای تلخ را به گوش مدیران وزارت علوم رساندند؛ و آنها هم در خبر خوبی اعلام کردند مهاجرین افغانستانی با رتبه زیر ۱۰۰ کنکور ارشد، از پرداخت شهریه معاف هستند. انجمن دیاران در آن سال با انتشار یادداشتی در روزنامه شرق آن را روزنه‌های از امید توصیف کرده بود.

سال ۹۷ هم این معافیت از شهریه ادامه‌داشت تا اینکه سال ۹۸ رویه وزارت علوم عوض شد؛ آن هم بدون اینکه از قبل به دانشجویان اطلاع بدهند یا زمان اعلام نتایج، صریح و دقیق اعلام کنند این دانشجویان اگر هم با رتبه زیر ۱۰۰ در بهترین دانشگاههای ایران قبول شوند، چنین معافیتی نخواهند داشت. حالا حدود چهل دانشجوی افغانستانی با رتبه زیر صد داریم که نزدیک هشت نفر آنها رتبه زیر ده دارند؛ این بچه‌ها می‌گویند خیلی از ما از مناطق کم برخوردار حاشیه شهر آمده‌ایم و در کنار زحمتی که برای معیشت خانواده می کشیم، موفق شدیم به این رتبه‌ها برسیم.

نشستی برای بیان مشکلات

همه‌ی این ماجراها بچه‌های دانشجوی افغانستانی حاضر در ایران را واداشت تا در روز چهارشنبه هفدهم مهر ماه ۱۳۹۸ در دانشگاه تهران جلسه‌ای برگزار کنند و مشکلات خودشان را بیان کنند. این نشست با حضور آقای جمال انصاری کاردار فرهنگی سفارت افغانستان در ایران که مسئولیت بخش دانشجویی این سفارت را نیز بر عهده دارد در دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران برگزار گردید. هر چند قرار بود این نشست از ساعت ۱۳ آغاز گردد و آقای انصاری نیز راس ساعت در سالن دانشکده حضور به هم رساند اما به علت بعضی مشکلات برنامه با حدود ۴۰ دقیقه تاخیر آغاز گردید. تعداد حاضرین در این جلسه نزدیک به ۳۰ نفر از دانشجویان افغانستانی مشغول به تحصیل در دانشگاه­های تهران از رشته­های مختلف بود که اکثریت حاضرین را فرزندان مهاجرین افغانستانی ساکن در ایران تشکیل می­دادند.

شاید سفارت افغانستان بتواند رایزنی کند

در ابتدای برنامه مسئول برنامه رضا عطایی دانشجوی کارشناسی ارشد علوم سیاسی دانشگاه تهران با اشاره به دلیل تاخیر در شروع برنامه بیان کردند که مجوز برنامه نزدیک به یک روز قبل از هیئت نظارت دانشگاه تهران اخذ گردیده است و به علت زمان کم، تبلیغات این برنامه فقط منحصر به شبکه­های مجازی و اطلاع­رسانی­های شخصی بوده است به همین خاطر تعداد زیادی از دانشجویان افغانستانی از حضور در این برنامه محروم شدند. ایشان در ادامه نیت از برگزاری این نشست را گفت­­گوی همدلانه دانشجویان افغانستانی با مقامی مسئول از سفارت افغانستان عنوان کردند که وظیفه پیگیری مسایل مربوط به دانشجویان این کشور در ایران بر عهده ایشان می­باشد.

دسته‌بندی مشکلات دانشجویان افغانستانی در ایران

در ادامه آقای انصاری به توضیحی در مورد پیگیری­های سفارت افغانستان در مورد مسایل و مشکلات دانشجویان افغانستانی در ایران پرداخت. او اشاره کرد که مشکلات در سه حوزه هستند اول در مورد نخبگان کنکوری سال ۱۳۹۸ است دوم مشکلات دانشجویان دانشگاه­های علوم پزشکی و مشخصا دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی و سوم در مورد خدماتی است که سفارت باید برای دانشجویان به روز در داخل سفارت انجام دهد.

رایزنی از طریق وزارت امور خارجه

در مورد دانشجویانی که رتبه زیر ۱۰۰ را در کنکور کارشناسی ارشد سال جاری کسب کردند، سفارت افغانستان بلافاصله بعد از بروز این مساله از آن جایی که نمی­تواند مستقیما با ادارت کشور میزبان ارتباط بگیرد، طبق روال اداری یک یادداشت رسمی برای وزارت خارجه ایران ارسال نمود و خواهان حمایت از جامعه دانشجویی و نخبگان دارنده رتبه­های زیر ۱۰۰ در کنکور شد.  پس از آن گفت­و­گوهای تلفنی و ملاقات­های حضوری با مسئولین سازمان امور دانشجویان داشتیم. پس از تمامی این پیگیری­های رسمی سفارت، تاکنون یک جواب کتبی به سفارت اعلام شده است مبنی بر این که بورس وزارت علوم برای رتبه­های ۱ تا ۳ برای پذیرفته شدگان کارشناسی ارشد و رتبه ۱ تا ۹۹ برای پذیرفته شدگان کارشناسی تعلق می­گیرد. البته ما تلاش می­کنیم تا موضوع را از طریق سفیر افغانستان با وزیر علوم ایران آقای دکتر غلامی نیز مطرح نماییم.

تسهیلات برای دانشجویان پزشکی مهاجر

در مورد دانشجویان دانشگاه­های علوم پزشکی و بحث شهریه­ها، از یک سال پیش ما پیگیری نموده­ایم و بر ابعاد آن کاملا واقف هستیم و در جریانیم که چون اکثر دانشجوهای ما از خانواده­های مهاجر در ایران هستند که درآمدشان به ریال است توانایی پرداخت شهریه­های دانشگاه­های علوم پزشکی را ندارند. علاوه بر این باید توجه کرد که تحریم­ها فقط بر شهروندان ایران تاثیر نداشته است بلکه جامعه مهاجران ساکن در ایران را نیز متاثر کرده است. سفیر سابق افغانستان و سایر مسئولین که به ایران سفر داشتند در مذاکراتشان با وزیر سابق بهداشت ایران موضوع تخفیف در شهریه دانشجویان را در صدر موضوعات مذاکرات خود قرار داده بودند.

در ابتدای تابستان امسال نیز مجددا این موضوع با آقای دکتر اسدی لاری معاون وزیر بهداشت این بحث مطرح گردید. در آن جلسه عنوان کردیم که ما ۱۶۲ دانشجو در دانشگاه­های علوم پزشکی داریم که اگر مساله شهریه آن­ها حل نگردد، ناچار به ترک تحصیل خواهند شد. سرانجام در تاریخ ۷ مهر وزارت بهداشت نامه ­ای را خطاب به دانشگاه­های علوم پزشکی تهران، ایران و شهید بهشتی صادر کردند و در آن ذکر نمودند که فرزندان مهاجرین مقیم ایران که در ایران دیپلم گرفته­ اند و همچنین فرزندان مادر ایرانی که پدر افغانستانی دارند باید شهریه­شان به ریال و بر مبنای ارز دولتی ۴۲۰۰ تومان پرداخت شود. پس از ابلاغ این نامه، دانشگاه تهران و دانشگاه ایران موافقت خود را جهت اجرای این نحوه پرداخت شهریه اعلام کردند. اما در مورد دانشگاه شهید بهشتی من با معاون بین الملل این دانشگاه دیدار داشتم و حتی پیشنهاد همکاری بین دانشگاه طب کابل با دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی را مطرح کردم و از طریق وزارت خارجه ایران خواستار ملاقات بین سفیر افغانستان و رئیس دانشگاه علوم پزشکی شدیم که هنوز پاسخی در مورد آن دریافت نکرده ­ایم. البته در چند روز گذشته رئیس دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی تغییر کرده است و در جریان نیستیم که ریاست جدید رسیدگی به امور اداری را آغاز کرده اند یا خیر.

پیگیری مشکلات دانشجویان مهاجر از روابط دیپلماتیک

در مورد مساله سوم باید بگویم که من از انتهای سال ۱۳۹۶ که این مسئولیت را پذیرفتم در جلسه اداری سفارت شفاف بیان کردم که ما باید سه کار را انجام دهیم. اول باید در مورد نوبت دانشجویان ما در داخل سفارت در بحث تثبیت هویت باید به روز انجام شود، یعنی دانشجویان ما نباید مانند سایر مهاجرین برای گرفتن وقت سفارت منتظر پنج­شنبه­ها یا ثبت نام اینرنتی از طریق کافی­نت­ها بشوند. دوم تا آن­جایی که در اختیار سفارت است باید دانشجویان و فرهیختگان ما را احترام و تکریم کنند. در این راستا تلاش کردیم تا حضور دانشجویان را در برنامه­های سفارت پررنگ کنیم و جلسات مشترکی با دانشجویان در محل سفارت برگزار نماییم و همچنین روابط خود را با مسئولین وزارت علوم، وزارت بهداشت، اداره اتباع، نیروی انتظامی ایران تحکیم کنیم تا بتوانیم مشکلات دانشجویان را پیگیری نماییم امری که تا پیش از این بسیار ضعیف بود و مسایل تنها در قالب یادداشت­هایی به وزارت خارجه ایران منعکس می­شد. در ضمن قرار ملاقات­هایی برای شخص سفیر با روسای دانشگاه­های ایران هماهنگ کردیم که تاکنون این جلسات با روسای دانشگاه تهران، دانشگاه شهید بهشتی، دانشگاه ادیان و مذاهب، دانشگاه بین­المللی قزوین و دانشگاه اصفهان انجام شده است.

تغییر ناگهانی رویه‌ی وزارت علوم ایران

در ادامه سوالات دانشجویان مطرح شد و به ترتیب آقای انصاری پاسخ سوالات را دادند. اکثر دانشجویان سوال کننده از رتبه­های زیر ۱۰۰ کنکور کارشناسی ارشد سال ۱۳۹۸ از دانشگاه­های شریف، تربیت مدرس وعلامه طباطبایی بودند که روند مشکل پیش آمده را بدین ترتیب تشریح کردند که در ابتدای درخواست دریافت بورس آن­ها مانند دوسال گذشته مورد قبول سازمان امور دانشجویان بوده است و به آن­ها اعلام شده بوده است که قانون تغییری نکرده است اما بعد از چند روز از سازمان امور دانشجویان با آن­ها تماس گرفته شده و نظری مغایر با تایید اولیه را به آن­ها اعلام کرده اند و گفته­اند که فقط رتبه ۱ تا ۳ بورس می­گیرند. پیگیری­های پس از این تصمیم هم به علت عدم موافقت دکتر علیزاده مدیر کل امور دانشجویان غیر­ایرانی وزارت علوم برای دیدار با آن­ها به نتیجه­ای نرسیده است. بنا به اظهارات دانشجویان در این جلسه، نکته جالب این است که بعضی مسئولین سازمان امور دانشجویان حتی وجود قانون در این باره را نیز انکار می­کنند و فقط می­گویند یک دستور شفاهی مبنای عملکرد در دو سال گذشته بوده است.

چرا بورسیه‌های کشور افغانستان شامل حال مهاجران حاضر در ایران نمی‌شود؟!

در ادامه یکی از دانشجویان بیان داشت که به نظرم مهاجرین و سفارت افغانستان در ایران باید بیش از آن که درب وزرات علوم ایران را برای حل مشکلات دانشجویان نخبه بکوبند باید از وزارت تحصیلات عالی افغانستان درخواست کنند تا از بورس­های فراوانی که در اختیار این وزارت­خانه از محل­های گوناگون است تعدادی را به نخبگان مهاجرین افغانستان در ایران اختصاص دهند و به ظرفیت­ها و پتانسیل­های این نخبگان در ایران توجه کنند.

سایر مباحثی که در این جلسه مطرح شد و آقای انصاری به آن­ها پاسخ گفتند عبارتند بودند از بحث ۴۰ دانشجوی کاردانی مامایی دانشگاه علوم پزشکی ایران، حمایت مالی از پایان­نامه­های دکترا و ارشد دانشجویان افغانستانی، پرداخت بدهی­های دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی تهران، چاره اندیشی برای شهریه پرداختی توسط کلیه دانشجویان مهاجر پذیرفته شده در دوره روزانه، امکان ارائه کمک هزینه تحصیلی به دانشجویان علوم پزشکی در ازای تعهد خدمت در داخل افغانستان پس از تحصیل، فقدان تشکل­های دانشجویان افغانستانی در بعضی از دانشگاه­ها، بررسی امکان کمک گرفتن از بنیادهای علمی بین­المللی توسط سفارت برای حمایت از نخبگان دانشجویان افغانستانی، احتمال بسته شدن امکان ورود دانشجویان مهاجر افغانستانی به صورت آزاد به رشته­های علوم پزشکی در دانشگاه تهران و برخوردهای نامناسب بخش­های مختلف سفارت با دانشجویان.

 

 

 

نظرات

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *