آوارگان بی خورشید

تعداد بازدید: ۱۳۹ نفر تاریخ انتشار: ۹۷/۰۲/۲۲

محمدهادی محمدی (نویسنده):
ســال ها پیش بــه ســبب رنجی که از برخوردهــای برخی از مردم با پناهنــدگان افغان می بــردم، رمانی برای نوجوانان نوشــتم به نام »آواره بی خورشــید« کــه سرگذشــت یــک پسرک افغانستانی بود. او رانده شده از ســرزمین خود بامیان به ایران بود.
در دنیای کودکی و زندگی در روستای خــود زمین و آســمان بــا او و مردم دیگــر، تــا هنگامی که زخــم طالبان بر تنشان بنشــیند، مهربان بودند. در ایــن میــان مهربانی خورشــید که او را مامــه خورشــید )مادر خورشــید( می نامیدنــد او را ســتاره مهربانی ها کــرده بــود.
داغ و آتــش جنــگ که همه افغانستان را دربرگرفته بود، در فرجام خود به روستای آنها می رسد و پسرک که بومان نام دارد، همراه با گروهی از مردم آن سرزمین با رنجی جانــکاه راه ایران را پیــش می گیرند و در نهایــت در کشــتزاری پیرامــون تهران به کار سرگرم می شوند.
دنیای بومان، دنیای کوچک و غریبی است. همه اش کار و کار و کار اســت و تنها ساعتی از غروب و شب اگر به دنبال خریــد نــان نمی رفت، ســرگرم زدن تاری می شد که با پیت حلبی روغن و چوب دستی و چند سیم آن را ساخته بود. در کنار آن هم با بلدرچین هایی کــه در کشــتزار اســیر کــرده بودند، مســابقه آوازخوانی ایــن پرندگان را برگــزار می کردنــد.
رنج کار یک ســو و رنــج برخوردهــای نامهربانانــه ای کــه با او در هنگام رفتن به روســتا و خرید نان می شد، سوی دیگر زندگی او را می ســاخت. بومان همیشه فکر می کرد چرا خورشید ایران مانند مامه خورشیدشــان با او و دیگــر کودکان افغانــی مهربان نیســت.
ســرانجام نامهربانی هــا چنان تند می شــود که او تصمیــم می گیــرد یکــه و تنها راه آمده بــه ایــران را برگــردد و دوباره در پرتو مهربانی های مامه خورشــید میهن شان افغانستان زندگی کند. که البته کامیاب نمی شود و سرانجام به اردوگاه پناهندگان می رسد.
بیــان چکیــده ای کوتــاه از ایــن رمــان را با خاطره ای دیگر از ســوئد پیونــد می دهــم. ســال ها پیــش که بــرای ســفرهای فرهنگــی بــه آنجا می رفتــم در یکــی از این ســفرها با دوســتی ایرانی درباره ایــن کتاب به گفت وگو نشســتیم.

آواره بی خورشید نوشته محمدهادی محمدی

علــت گفت وگو ایــن بود کــه چهره دیگــری از مردم میهنم را می دیدم که این بار به عنوان مهاجــر، حــق و حقــوق خــود را در ســوئد بــا آن همــه امکانــات هنوز کامــل نمی دانســتند و از کمبودهــا یــا تبعیض هــا می نالیدنــد.
بحث به اینجا کشــید که پناهندگی یک اصل جهان شــمول اســت که در هر زمان ممکــن اســت انســان ها را درگیــر کنــد؛ پس چرا مــا که اینقــدر خوب بــا حقــوق پناهندگی در کشــورهای پیشــرفته آشــنا هســتیم، از حقــوق پناهنــدگان افغــان به ویــژه کودکان آنهــا زبانمــان الکــن مانده اســت؟
روی ســخنم با دولت نیست، زیرا در میان آنهــا مخاطبی شــنوا نیافته ام. روی ســخنم با بخش فرادســت تر و تحصیلکرده جامعه اســت که بیش از ۴۰سال اســت از نیــروی کار این پناهنده گان بهره می برند، در خانه یا کارخانه، در کشتزار یا ویلای شخصی آنهــا را بــه کار می گمارنــد، اما برای وضعیت آموزشــی آنهــا هیچ کاری نمی کننــد.
اگر راه مدرســه برای این کودکان بســته بود، می توانســتیم با آمــوزش خصوصــی و در گروه های کوچــک آنهــا را از ســواد بهره منــد کنیــم. اکنــون زمان آن اســت که ما پی به مسوولیت مدنی خود ببریم و به عنوان شخص از حقوق این مردم و به ویــژه حق آموزش کــودکان آنها دفاع کنیم و هرجا راه را بسته دیدیم با کمک از ســازمان های غیردولتی یا حتی دولتی راه آموزش و پناهندگی آبرومندانه را برای آنها فراهم کنیم.
پناهندگی یک وضعیت ناگزیر است، امــا درک از پناهندگــی و حقــوق پناهنــدگان مســوولیتی مدنی و یک امر فرهنگی و آموزش دادنی اســت که مانند همیشه آموزش وپرورش در آن نقش اول را دارد.

 

منبع: ویژه نامه افغانستان روزنامه شرق

نظرات

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *